TỔNG TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN XỨ HUẾ – VÈ, TRUYỆN THƠ (TẬP III)
- ÔNG VINH HOA, TÔI THÁM HOA
Ngày xưa có một anh học trò nghèo, nhưng học rất giỏi. Hôm nọ, anh ta đến nhà một người giàu có để ăn học. Lúc này, đang mùa thu hoạch đậu, ngoài sân phơi một đống hạt to, ông chú bảo:
– Anh là học trò tất phải biết đối. Nhân mùa đậu, ta ra cho anh một vế đối, nếu đối được, ta sẽ cho anh ở. Đoạn, ông ta đọc:
“Trong nhà nấu đậu, ngoài sân phơi đậu; chú xin đậu, ta cho đậu”.
Anh học trò thấy vợ ông nhà giàu đang hái bông lý trước nhà, liền đối lại rằng:
“Trên cây hái hoa, dưới gốc lượm hoa; ông vinh hoa, tôi thám hoa”.
Ông nhà giàu khen câu đối hay (1), đồng ý cho anh học trò trọ học.
Nguồn:
Từ Sổ tay sưu tầm VHDG của người viết, năm 1991.
Chú thích:
(1) Vế đối lại của anh học trò, về mặt chơi chữ đồng âm (“hoa”: “(hái) hoa” :
“(vinh) hoa”,…) tạm cho là tương xứng với về ra, nhưng không được chỉnh ở chỗ
“chú xin đậu, ta cho đậu” (có kết cấu làm hai vế, mỗi vế ba từ), mà đối là “ông vinh hoa, tôi thám hoa” (cũng kết cấu hai về nhưng mỗi vế chỉ hai từ).
Người số hóa: Nguyễn Lương Minh Ngọc.
Người hiệu đính: Nguyễn Thị Thảo Như
