Khoa Ngữ Văn

VÈ THƯƠNG GIẢI PHÓNG QUÂN

Xem trong thông cáo đặt ra,

Các anh lẳng lặng nín mà tui* hô:

Thương thay Chủ tịch cụ Hồ,

Tuổi già đầu bạc xông vô giành quyền!

Bao nhiêu chiến sĩ anh hùng,

Tình nguyện Giải phóng, giúp cùng nước ta.

Còn như phụ nữ kia là,

Vô Hồng thập tự giúp mà Giải phóng quân.

Thương thay Giải phóng trong rừng,

Ăn bờ nằm bụi, canh tuần đêm hôm.

Chị em mình cứ giữ đem cơm,

Lần theo bờ bụi đêm hôm trong rừng:

“Cơm đây, xin bạn tạm dùng,

Đưa súng em bắn thế cùng, bạn ăn”.

Giải phóng quân mở miệng thốt rằng:

“Để tui cùng bắn cùng ăn (1) được rồi!”.

Giã từ hai hội phân hồi,

Để cho rộng chỗ tui đây lo cùng.

Dứt lời, súng nổ đùng đùng,

Chị em phụ nữ chúc cùng các anh.

Lo hi sinh vì tổ quốc mới đành,

Để tui về trước, ngọn ngành tui quên.

Thương thay cho Giải phóng quân,

Ăn sương nằm tuyết trong rừng gian nan.

Cơm khô, nắm muối, gạo rang,

Ăn sao cũng được, không thở than tiếng gì !

Anh em đoàn thể ra đi,

Nắm tay chặt chẽ, chớ thì bước lui.

Khuyên anh em đừng có thụt lùi,

Nghe còi tiến tới, đừng lui bước nào.

Người thì mang súng, kẻ lại cầm dao,

Người thời mang đạn, chớ nào bỏ qua.

Bởi vì mày tranh đấu nước ta,

Nên cụ Hồ đưa giấy mới ra thân này (2).

Thề cùng chiến đấu với tụi bây,

Cờ Việt Nam tiến tới dạ này mới an.

Nào hay có lũ Việt gian,

Lòng muông dạ thú dẫn đàng cho Tây.

Phen này quyết đấu với mày,

Trời cho cái lũ Nhật Tây một đoàn.

Mày biểu tàu Anh trở lại Nha Trang

Súng thần công đại bác bắn càn thôn quê.

Trên cho lệnh mới thúc về,

tản cư.

Ra đi trong dạ lao lư*,

Tiền gạo không có, lúc này lìa nhau.

Cảm thương mấy bác tuổi cao,

Đầu bạc chống gậy ra vào công an.

Trông con giúp nước vẹn toàn,

Mặc dầu nghèo khó, mới an dạ này.

Nguồn:

VTTH, tr 284-286.

Bài vè ra đời khoảng thời gian 1947-1954.

Chú thích:

(1) Cùng bắn cùng ăn: vừa bắn vừa ăn.

(2) Ý muốn nói đến “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 19-12-1946.

Người số hóa

Võ Hoàng Khanh

Người hiệu đính

Nguyễn Thị Thảo Như