Khoa Ngữ Văn

VÈ NẠN ĐÓI THÂN DẬU

Hai bên lẳng lặng mà nghe,

Tui kể chuyện vè để rõ duyên cơ (1)

Mùa màng mất mát xác xơ,

Bước qua năm Mẹo (2), đói cơ hội nào

Lúa thời mỗi tháng mỗi cao,

Môn khoai cũng mất, sắn thời như sâm.

Mụ ông to nhỏ thâm trầm,

Có chi cũng bán để cầm cho qua.

Tưởng là nạn đói đã qua,

Không hay Thân Dậu vậy đà đáo lai (5)

Kêu trời, trời nỏ thâú tai,

Lon gạo bốn tiền rưỡi, nồi hai khoai chín tiền!

Đói chi mà đói thất kinh,

Thúng lúa cũng hết, trụ tiền cũng không.

Ngưu lao (6) cho chí đổ đồng,

Đem ra mà bán, người không quý gì.

Khổ thay cái đói năm ni

Ông già, bà lão ai thì cũng kinh.

Trị Thiên cho chí Quảng Bình,

Ngó trong ba tỉnh, cảnh tình như nhau.

Đói chỉ mà đói quá lâu,

Tháng tám năm trước đến đầu tháng tư

Tài nào mà nỏ hiện hư

Gạo cơm đắt lắm, ăn chi chừ hỡi con!

Nguồn:

VGBTT, 113-114; VTTH, tr 120-121.

Nạn đói Thân Dậu (1944-1945) khốc liệt nhất trong lịch sử, với hơn hai triệu người (chủ yếu từ Trị Thiên trở ra bắc) bị chết.

Bài vè ra đời khoảng giữa năm 1945 (sau khi nạn đói chấm dứt – tháng 5-1945).

Người số hóa

Tôn Nữ Thái Bảo Trân

Người hiệu đính

Nguyễn Thị Thảo Như