Khoa Ngữ Văn

 

 VÈ LỤC LĂNG

Đồng bào lẳng lặng mà nghe,

Cho tui* xin kể chuyện vè lục lăng.

Anh em tui đánh giặc xâm lăng.

Đánh cho Mĩ Thiệu nhăn răng ọ kèn (1)!

Ăn thì sắt đá đã quen,

Công lao chẳng kể bao phen diệt thù.

Con cu nó gáy cù cù,

Ăn cơm hấp sắn, béo thù lù suốt năm.

Chúng tui chẳng kể món ăn,

Miễn ngày hai bữa ruột năng* là mừng.

Khen tài ăn cũng có chừng:

Nửa lon mỗi bữa, lưng quần cũng khá năng.

Đồng bào canh đất, phá rừng,

Nay tui cải thiện (2) kiếm từng lá rau.

Bởi thế cho nên ít ốm đau,

Lại thêm chất bổ béo như trái cau nặng mùa.

Vui lòng mấy chén gạo chua,

Có đam cải thiện, chẳng thua thịt bò.

Đam kềnh dưa muối trộn kho,

Món ăn chủ lực, thơm tho lạ lùng,

Thế mà vẫn cười, vẫn hát anh hùng,

Vẫn hi sinh dũng cảm, vẫn xông lên diệt thù!

Nguồn:

VTTH, tr 294-295. Bài vè sưu tầm được ở xã Quảng Lợi, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Người đọc: Phạm Văn Khiêu.

“Lục lăng”, thường nói “lục lăng trái ấu”, chỉ tính chất phức tạp, nhiều bề và khó phân định của một sự vật, sự việc, ( thường nhiều yếu tố cấu thành). Ở đây, “lục lăng” nói lên việc ăn uống kham khổ mà vẫn hăng hái đánh Mĩ Thiệu của bộ đội.

Bài vè ra đời khoảng thời gian 1964-1974.

Chú thích:

(1) Nhăn răng ọ kèn: chết (hàm ý chế giều, đùa cợt).

(2) Cải thiện: kiếm thêm rau quả, cá mú để bữa ăn được tốt hơn (dùng phổ biến trong quân đội, thời kháng chiến).

Người số hóa

Võ Hoàng Khanh

Người hiệu đính

Nguyễn Thị Thảo Như