TỔNG TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN XỨ HUẾ – VÈ, TRUYỆN THƠ (TẬP III)
VÈ KÊU GỌI PHỤ NỮ
Vận nước gặp thời kì nghiêm trọng (1),
Chị em ơi, sôi nóng máu tim lên!
Cùng nhau đoàn kết cho bền,
Phất cờ độc lập, giữ nền tự do.
Từ những việc quân nhu, lương thực,
Người hảo tâm đã cúng phần nhiều;
Bây giờ chỉ có một điều,
Là mua khí giới càng nhiều càng hay.
Chị em hãy dang tay cho rập,
Đem vàng ra mà giúp ngay đi!
Đã lời vàng đá si si,
Đã yêu vì nước, tiếc chi lấy vàng.
Vàng dẫu quý sao bằng nước quý,
Chị em ta quý nước hơn vàng;
Mai đây ca khúc khải hoàn,
Non sông, cây cỏ, ấy vàng của ta.
Cần phải biết: nước yên nhà mới trị,
Giữ lấy vàng, nô lệ nỏ* ra chi;
Đi, đi, đi,… hắng hái lên đi,
Đem vàng đến giúp, thời kì tới nơi!
Đừng có tiếc đồ chơi ngoài xác thịt,
Mất thì giờ, bỏ thiệt một đời hay;
Bốn ngàn năm mới là đây,
Chị em ta hãy ra tay phen này!
Rồi tên tuổi in ngay bia đá,
Mảnh gương vàng danh giá biết bao;
Huy chương danh dự gắn vào,
Sao vàng cờ đỏ dồi dào ân ba (2).
Rồi đây lấy nước làm nhà,
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa muôn năm!
Nguồn:
Từ Số tay sưu tầm VHDG của người viết, chép năm 1985, tại phường Phú Bài, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế (bấy giờ là huyện Hương Phú, tỉnh Bình Trị Thiên). Người đọc: Ông Hồ Viết Tư (Xí nghiệp Cơ khí sữa chữa nông nghiệp Hương Phú). Năm 1988, bài vè được in ở VGHP, tr 265-266.
Bài vè ra đời vào khoảng 1945-1946.
Chú thích:
(1) Thời kì đầu xây dựng chính quyền nhân dân, 1945-1946, hết sức khó khăn, được nhiều sử gia ví là “ngàn cân treo sợi tóc”.
(2) Ý nói Nhà nước Cách mạng sẽ tưởng thưởng hậu hĩ cho những công dân có đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Người số hóa
Võ Hoàng Khanh
Người hiệu đính
Nguyễn Thị Thảo Như
