TỔNG TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN XỨ HUẾ – VÈ, TRUYỆN THƠ (TẬP III)
VÈ ĐÁNH BẠC (II)
Mã Long, Mã Phụng, Mã Ô,
Ba người đánh bạc (1) xương khô cốt tàn!
Mã Long, Mã Phụng, Mã Hoàng (2),
Ba người đánh bạc xóm làng cười chê
Đánh thua nhớm gót ra về,
Đêm nằm không ngủ một bề thở ra.
Về nhà vợ khóc, con than,
Cha đi đánh bạc tan hoang cửa nhà!
Khi ăn có vịt có gà,
Khi thua na mạng về nhà khoanh tay.
Xem ra như kẻ ăn mày,
Đánh rồi đi mượn đi vay khắp làng.
Không cho thì lại nói càn:
Ông cho tôi mượn một ngàn thành hai,
Chủ nhà nghe nói cười dài,
Được rồi để đó bỏ mười quan liêu (?)
Từ mai cho đến xế chiều,
Đi tìm, đi gọi, đi kêu rầm rầm.
Việc nhà thời chẳng ngó qua,
Thấy sòng cờ tướng tà tà nhào vô.
Tướng điều, tướng lác, sĩ ô (3),
Hai tướng, hai sĩ có mô thua hoài.
Hết cờ thì lại tới bài,
Xì, già, ẩm, tẩy (4) đánh hoài thua luôn
Đánh rồi, nghĩ lại càng buồn,
Hết trơn hết trọi, ôi thôi bạn bè!
Nguồn:VTTH, tr 115-116.
Chú thích:
(1) “Ba” trong “ba người đánh bạc”, có nghĩa như “đám” hay “bọn”, “lũ”,
(2) Tên các nhân vật trong Truyện Mã Phụng. Xuân Hương (xem phần truyện thơ). Việc nêu tên các nhân vật này nhằm tạo sự chú ý, để lên án chuyện cờ bạc tiếp đó, chứ bản thân họ không hề chơi trò đen đỏ (và ở truyện này, không có ai tên Mã Hoàng).
(3) Cách gọi tên các quân cờ (của bộ cờ tướng) theo lối chơi “cờ oi” hay “cờ quân”, rất phổ biến ở địa phương.
(4) Tên hai quân của cỗ bài tây (“xì”, “già”) và cách chơi (“bài ẩm”, “bài tẩy”); chỉ việc đánh bài, nói chung.
Người số hóa
Võ Thị Như Ngọc
Người hiệu đính
Nguyễn Thị Thảo Như
