Lựa chọn cánh cửa tương lai có hạn chế đối với học sinh giỏi khoa học xã hội?
3 ngày trước
Trong hơn hai thập kỷ qua, giáo dục đại học đã chứng kiến sự sụt giảm mạnh của sinh viên khối ngành Khoa học xã hội và nhân văn trên phạm vi toàn cầu. Không chỉ ở Việt Nam, mà các nước như Mỹ, Đức, Trung Quốc… đều xuất hiện sự thiên lệch trong lựa chọn cánh cửa tương lai, trong nỗ lực bắt kịp xu thế tái thiết kinh tế và thúc đẩy công nghệ cao. Các ngành KHXH&NV thường không được nhìn nhận đầy đủ giá trị, bị xem là thiếu tính thực dụng và ít liên kết với thị trường.
Nhưng những dữ liệu của British Academy, Viện hàn lâm quốc gia chuyên về lĩnh vực KHXH&NV Anh quốc, đã cho thấy trong những năm vừa qua, sinh viên các ngành này có tỷ lệ thành công sự nghiệp không kém cạnh khối ngành khoa học kỹ thuật (STEM). Suy nghĩ sinh viên Văn – Triết – Sử chỉ giới hạn lựa chọn trong với nghề nghiên cứu, giảng dạy… đã lỗi thời. Ngược lại, họ là những người có tốc độ hoà nhập rất nhanh trong các môi trường công sở, nhà nước lẫn doanh nghiệp. Kỹ năng mềm, khả năng giao tiếp, kết nối, tư duy phản biện và hiểu biết sâu sắc về xã hội, con người… là những phẩm chất mà các doanh nghiệp sẵn sàng đón nhận và tìm kiếm ở các ứng viên trẻ tuổi trong nền kinh tế hiện đại.
Cơ hội và thách thức nghề nghiệp cho sinh viên Văn học & Hán Nôm trong thời đại AI và chuyển đổi số
Thế giới bắt đầu vận động khác đi khi chúng ta bước vào phần tư tiếp theo của thế kỷ này: sự biến chuyển trong mọi mặt của đời sống kinh tế và xã hội trong một thời đại mới. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và quá trình chuyển đổi số đang làm thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động. Nhiều nghề truyền thống biến mất, nhưng đồng thời mở ra những không gian nghề nghiệp mới, đặc biệt cho sinh viên các ngành khoa học xã hội – nơi tư duy ngôn ngữ, văn hoá và nhân văn trở thành lợi thế không thể thay thế.
AI có tốc độ học tập siêu việt khả năng của con người, nhưng trong tình thế ấy, chính con người mới phải nắm lấy cán cân chủ đạo để giữ gìn một xã hội phát triển đúng hướng. Con người chịu trách nhiệm về chiều sâu, tính văn hoá và đạo đức. Sinh viên Văn học và Hán Nôm bước vào thời đại mới không chỉ với tri thức chuyên ngành, mà còn với những phẩm chất nền tảng bền vững: năng lực đọc sâu và suy nghĩ chậm trong một thế giới vận hành ngày càng nhanh; khả năng đặt câu hỏi, phân tích và phản biện thay vì chấp nhận câu trả lời có sẵn; ý thức về lịch sử, truyền thống và căn tính văn hoá trong dòng chảy biến động của công nghệ. Bởi ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, giá trị và trách nhiệm xã hội.
Hướng đi của tương lai, hành trình của sinh viên Văn học và Hán Nôm
Không thiếu những hướng đi bắt kịp tốc độ phát triển xã hội vẫn đang chờ đợi những sinh viên có trình độ Văn học và Hán Nôm khai thác: Sáng tạo nội dung & biên tập trong môi trường số; Khai thác ngôn ngữ – dữ liệu & phát triển AI văn hoá; Số hoá di sản – thư viện – lưu trữ thông minh; Giáo dục – nghiên cứu trong môi trường số…
Chương trình đào tạo Văn học và Hán Nôm của HUSC luôn phát triển với tầm nhìn SÁNG TẠO – NHÂN VĂN – THÍCH ỨNG. Trước những thách thức chung của thị trường lao động trong bối cảnh mới, sinh viên Ngữ văn có thể tập trung phát huy những lợi thế sẵn có và sự đổi mới trong đào tạo, chủ động trang bị kỹ năng để thích ứng, thậm chí đồng hành và dẫn dắt công nghệ theo hướng nhân văn hơn – để thế giới số không chỉ rộng lớn hơn và AI không chỉ thông minh hơn, mà xã hội cũng trở nên đúng đắn và tử tế hơn.
Bạn sẽ lựa chọn thế nào, cho tương lai của chính mình và xã hội mà chúng ta sẽ cùng dựng xây và phát triển?

